EDEKÖY
Köyümüz
Edeköy Katliamı
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   
   
   
   
   
     
   
 

Kadıdondurma, Edirne'ye 100 ilçe merkezi Meriç'e 5 km uzaklıkta 2007 Aralık sonu itibariyle 440 erkek 459 kadın olmak üzere toplam 899 nüfuslu bir Rumeli köyüdür.

Günümüzde halk arasında Edeköy,Kadıköy olarak isimlendirilen köyümüzün resmi ismi Kadıdondurma'dır. Kuruluş ismi olan Edeköy,tarihi derinliği olduğu için tarafımızdan seçilerek alan adı olarak tescil edildi.

Köyümüzün kuruluşuna dair elimizde net bilgi bulunmamakla beraber,köyün kuruluşunun Osmanlı Türklerinin Balkanlara geçiş dönemi olan 14.yy olduğunu söylemek mümkündür.Köyde yaşayan insanlar kendilerini "Gacal" olarak tanımlamaktadırlar. Edeköy diğer komşu köyler gibi yerli ve karma olmayan bir Türk köyü idi.

Meriç nehri'nin doğu yakasında bulunan köyümüz Sofulu'ya (Soufli) 1,5 km uzaklıkta idi. 1870'lerde Selanik&İstanbul tren hattının Sofulu'dan geçmesi ile ürünlerini daha kolay pazarlamaya başlayan halkın gelir düzeyi önemli ölçüde yükseldi.

Balkan savaşı ile 1912'de Bulgar,1913'te II. Balkan Savaşı ile Türk idaresine geri dönen köy 1919'da ise 1922 Kasım ayında bitecek Yunan işgaline uğradı. Edeköy "Mudanya Mütarekesi" gereği yeniden Türkiye'ye bağlanmıştır.

1912 Kasım ayında gerçekleşen Bulgar işgalinin ilk günlerinde tarihinin en acı günlerini yaşayan edeköy halkı komşu bildiği,tarlalarında çıraklık yapan, hayvanlarını güden Sofulu rumları tarafından katledildi. Bulgar ordusu gözetiminde yapılan ve geceli gündüzlü 3 gün süren katliamda 1615 masum sivil huncarca katledilmiştir.

1922 de sınır köyü olan Edeköy, katliama rağmen anlaşılmaz şekilde Sofulu ile olan ticari ilişkilerini uzun süre devam ettirebilmiştir. Köyde ufak bir gümrük dahi mevcuttu. Köylüler elde ettiği hasadı talikalara yükleyip sallar ile Sofulu'ya geçirip pazarlıyor, alışveriş yapıyordu. Özellikle pancar hasadında Sofulu'da trenlere yüklenen pancarlar Alpullu fabrikasına gönderiliyordu. 1930'lu yıllarda köyde baş gösteren salgın hastalık neticesinde köy halkından çok kişi hayatını kaybetmiştir. Salgına sebep olan hastalık hala net değil fakat sıtma olması kuvvetle muhtemeldir.

II.Dünya savaşının çıkması ve Sofulu bölgesinin Alman destekli Bulgar işgaline girmesi ve akabinde Meriç nehrinde meydana gelen taşkın sonucu köyün yerleşkesini kaydırması, sınır denetimlerinin artması ile günümüzde bu ilişki tamamen kesilmiştir.

Edeköy'ün bozulması

1940-41 kışında etkili yağışlar ile taşan nehir suları yatağından çıkarak bahçelik mevki denilen yerden köye girmiştir. Taşkın gündüze gerçekleştiği için ölen ya da yaralalnan olmamıştır. Halk yüksek bir tepeye çıkıp kerpiç evlerin, ahırlar, samanlıkların duvarlarının birer birer sulara teslim olmasını çaresiz gözlerle izliyordu.Bu esnada ahaliye yardım için gelen askerlerden biri, kayığın devrilmesi neticesinde şehit olmuştur.

Köyün yüksek yerlerine sığınan halk askerler tarafından kayıklarla Kadıköy'de şimdiki hacı çeşme denilen yere çıkarıldı. Taşkın sonrası gece meydana gelen şiddetli soğukta sel suları tamamen donmuştu. Kadıköy'e çıkarılan köylüler birgün sonra buz üzerinden köye ulaştılar ve kurtarabildikleri eşyalarını talikalarla Kadıköy'e getirdiler. Birkaç gün Kadıköy'de misafir kalan Edeköylüler civar köylerdeki akrabalarına ve Meriç'e sığınmaya başladılar, oralarda evler kiraladılar. Hatta Keşan tarafına, Çanakkale-Biga tarafına giden ailelerde oldu.

Bu arada devletin meydana gelen bu doğal afet neticesinde köyümüzü Uzunköprü'nin Salarlı çiftliğine nakletmek isteği köyde kabul görmedi.

Bazı edeköylüler, sel afetinden bir kaç yıl sonra Kadıköy'ün kuzeyine yerleşim izni için resmi başvuru yaptıklarında, sadece ahır,kümes tarzı yapılanma için izin alabildi. Buna rağmen evlerini de bu bölgeye inşaa etmeye başladılar. Köyün tekrar kurulmaya başladığını öğrenen diğer Edeköylüler de, Kadıköy'ün kuzeyine yerleşti ve devlette bu birleşimden oluşan köyü Kadıdondurma Köyü olarak resmiyete geçirdi.

Kadıdondurma isminin neden verildiği kimse tarafından somut ifadelerle açıklanamıyor. İçinde kadı olan bazı mesnetsiz hikayeler gerçeği yansıtmaktan çok uzaktır. Kanımızca Kadıdondurma ismi, Edeköy'ü yıkan sel sularının o gece üzerinde talika taşıyabilecek kadar donmasından esinlenilmiştir. Yaratıcı! bir devlet memuru da Kadıköy ve donma kelimelerinden yola çıkarak "Kadıdondurma" gibi ancak bir zeka küpü tarafından bulunabilecek ismi bulup dedelerimize kakalamıştır.

Olası sel felaketine karşı 1950 lerde köyde seddeler inşaa edilmiş, gerek tarım arazileri gerekse yeni yerleşim yeri sel sularından korunmuştur.Bu seddelere rağmen eski köy yerleşkemiz halen sık sık meriç nehrine teslim olmaktadır.

Köy, 1980'lerin ikinci yarısından sonra tarlaların miras yoluyla üleşilmesi ve eğitim gibi çeşitli sebeplerden ötürü göç vermiştir. Eğitim başta olmak üzere, Hukuk, Sağlık, Savunma, Kolluk,Tekniker,Teknisyen gibi çok çeşitli sahalarda yetişmiş iş gücü ile yüzlerce Edeköylü yurdun çeşitli bölgelerinde hizmet üretmektedir.

Günümüzde köyde bir İlköğretim okulu ve müstakil bir Kütüphane, 3 adet Kooperatif halen faaliyettedir. Öğrencilerimiz 1,2 ve 3 sınıf eğitimini köyde tamamladıktan sonra ilçe merkezindeki şehit öğretmen Aydın Yılmaz İöo'da eğitimine devam etmektedir...

Tezcan TEZEL

 
   
   
 
 
 
 
 
 
Car Accident Lawyer
Car Accident Lawyer Counter